Dziś tutaj jest samorządowa Polska

Blisko 300 samorządowców spotkało się 18 września w Tarnowie Podgórnym na Ogólnopolskim Zjeździe Niezależnych Samorządowców. Przyjechali na zaproszenie Ogólnopolskiej Koalicji Samorządowej.

– Równowaga między rządem a samorządem jest kluczem do dobrobytu obywateli. Nie służy mu konfrontacyjne nastawienie władzy centralnej – mówił Tadeusz Czajka, Przewodniczący Ogólnopolskiej Koalicji Samorządowej, Wójt Tarnowa Podgórnego. – Dlatego zamiast toczyć spory, jako niezależni samorządowcy wychodzimy z konkretnymi propozycjami reform. O tym rozmawialiśmy na Zjeździe.

Ogólnopolska Koalicja Samorządowa skupia starostów, burmistrzów, wójtów, prezydentów, radnych, samorządowców z niemal wszystkich polskich regionów. Są wśród nich m.in. Marian Błachut Burmistrz Czechowic-Dziedzic, Jacek Szydło Członek Zarządu Powiatu Olsztyńskiego, Janusz Kubicki Prezydent Zielonej Góry, Wojciech Matyjasiak Zastępca Burmistrza Dzielnicy Śródmieście miasta stołecznego Warszawy, Zbigniew Jaszczuk Starosta Żninski, Filip Chodkiewicz Zastępca Burmistrza Miasta Augustów, Ludomir Handzel Prezydent Nowego Sącza, Andrzej Sitnik Prezydent Siedlec, Piotr Krzystek Prezydent Szczecina, Tadeusz Czajka Wójt Tarnowa Podgórnego. Organizacja została powołana w grudniu 2020 roku, obecnie skupia 21 organizacji.

Gośćmi honorowymi Zjazdu byli Senator Zygmunt Frankiewicz, Prezes Związku Miast Polskich, oraz prof. dr hab. Andrzej Stelmach, Dziekan Wydział Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM.

 

Celem samorządowców Ogólnopolskiej Koalicji Samorządowej jest reformowanie państwa od dołu, poprzez działania, które realizujemy na co dzień w naszych miejscowościach. Władzy centralnej wytykają wrogie traktowanie samorządów i monopol na wiedzę, a w praktyce oddalanie się od spraw mieszkańców, za które odpowiadają właśnie samorządy.

W Tarnowie Podgórnym zaprezentowano także założenia programowe Ogólnopolskiej Koalicji Samorządowej. Samorządowcy mają nadzieję, że będą one podstawą do współpracy ze stowarzyszeniami samorządowymi i ugrupowaniami parlamentarnymi, które deklarują poszanowanie takich wartości jak decentralizacja, wolność i niezależność. Są otwarci na współpracę z każdym, dla kogo ważne są lokalne społeczności i Polska.

 

POSTULATY PROGRAMOWE OGÓLNOPOLSKIEJ KOALICJI SAMORZĄDOWEJ

Decentralizacja, niezależność, wolność

Samorządowy z OKSamorząd stawiają na niezależność, która jest podstawową wartością w relacjach między rządem a samorządem. Sposób na dobre rządy oznacza odejście od centralizowania decyzji. Przez kilkadziesiąt lat doświadczaliśmy w Polsce ustroju centralnie sterowanego. Poniósł on porażkę. Stosowana obecnie metoda rządzenia sprowadza się do błędnej tezy, że w warszawskich, rządowych gabinetach lepiej wiadomo czego trzeba mieszkańcom Poznania, Siedlec, Zielonej Góry czy Tarnowa Podgórnego. Dlatego tendencję tę należy zatrzymać.
Jak to zrobić?

Reforma finansów publicznych

Codzienne potrzeby mieszkańców zaspokaja samorząd, który odpowiada za to, aby z kranu płynęła woda, aby śmieci były na czas odebrane, aby zapewnić transport publiczny, aby dzieci chodziły do szkoły itd. A żeby wszystkie te zadania mogły być realizowane, potrzebne są stabilne finanse. Podział publicznych pieniędzy powinien opierać się na uzgodnionych zasadach, a nie na widzimisię tego czy innego przedstawiciela rządu. Reforma finansów powinna objąć wprowadzenie zasady rocznej waloryzacji dochodów budżetów samorządowych z podatku PIT – o wskaźnik wzrostu płac. Po drugie: 100 % pokrycia kosztów zadań zlecanych przez rząd samorządom do realizacji. To także zmiana zasad finansowania oświaty, polegająca na ustaleniu stałych nakładów na subwencję oświatową na poziomie 3 % PKB.

 

Oświata

Oświata to jeden z najważniejszych tematów. Od jakości szkoły zależy to jak i czy Polska będzie się rozwijała. Od pracy i zaangażowania nauczycieli zależy wykształcenie i wychowanie naszych dzieci. A dziś, zamiast debaty o naszych szkołach i ich kondycji, mamy dyskusję o tym, ile władzy mieć powinien i na co wpływać ma kurator oświaty, albo za co karać dyrektora szkoły. To zastępcza dyskusja o szkole. Nikt nie mówi o tym, że za chwilę zabraknie nam nauczycieli. Dlatego postulowane w finansach przeznaczenie 3 % PKB na subwencję oświatową dla samorządów. Takie zaangażowanie publicznych pieniędzy w szkoły pozwoli wprowadzić podwyżki dla nauczycieli, których pensje powinny zostać uzależnione od średniej krajowej, żeby powiązać wynagrodzenia ze wzrostem gospodarczym. Drugim elementem jest wprowadzenie zachęt dla absolwentów liceów i techników, dzięki którym będą oni chcieli wybrać kierunki pedagogiczne. Kolejnym zagadnieniem jest zapewnienie możliwości podnoszenia kwalifikacji przez nauczycieli – finansowane wspólnie przez samorząd i państwo. Na koniec, od zawsze postulowane, a nie wprowadzane zmiany programowe, polegające na zdobywaniu umiejętności zamiast nauczania encyklopedycznego.

 

Zdrowie, inaczej bezpieczeństwo

Można je osiągnąć będąc blisko pacjenta. Centralizacja nie jest tu dobrą metodą. A to właśnie centralizację i to w najgorszym, bo skomplikowanym i nieczytelnym wydaniu proponuje się nam w najnowszym projekcie rządowego uzdrawiania ochrony zdrowia. Dlatego zamiast powoływania kolejnej rządowej Agencji Rozwoju Szpitali, czyli następnego pośrednika w systemie, trzeba zając się dostępnością do usług medycznych. Ta jest uwarunkowana lokalnie i zależy od organizacji, dostępności kadry, demografii oraz potrzeb mieszkańców na danym terenie. Zacząć trzeba od zdefiniowania potrzeb zdrowotnych mieszkańców, aby dalej określić minimalną liczbę podmiotów niezbędną dla bezpieczeństwa zdrowotnego mieszkańców. Konieczne jest również połącznie systemów informatycznych, aby szpitale, podstawowa opieka zdrowotna, ośrodki rehabilitacji, medycyny pracy mogły ze sobą współpracować i wymieniać się danymi o pacjencie. A zamiast centralnej Agencji Rozwoju Szpitali należy wprowadzić lokalnych, regionalnych i powiatowych koordynatorów opieki zdrowotnej.

 

Środowisko i jakość życia

To rolnictwo jako kluczowa część polskiej gospodarki, ale także ekologia, zapobieganie zmianom klimatycznym. Tym zajmują się dziś niemal wszyscy. Żeby jednak działania były skuteczne, trzeba pracować nad nimi w środowiskach lokalnych. A kluczowe dla powodzenia działań jest nie konkurowanie ze sobą, lecz współdziałanie rządu i samorządu. Jest to ważne także ze względu na możliwość pozyskania pieniędzy z Unii Europejskiej. Bez wspólnego frontu i wsparcia rządowego, możliwości oddziaływania samorządu na ten obszar życia są ograniczone. Niezależnie jednak, chcemy i będziemy kontynuować programy wymiany źródeł ciepła, inwestować w ekologiczny transport publiczny, podnosić wydajność energetyczną obiektów użyteczności publicznej. Reformy poważnej i skonsultowanej wymaga system gospodarowania odpadami, który powinien wprowadzić obowiązki producentów tak aby zmniejszyć obciążenia samorządów, a co za tym idzie mieszkańców. Wyzwaniem jest także gospodarowanie zasobem wody oraz wsparcie dla samorządów w zagospodarowaniu wód opadowych. Brak działań w tym zakresie widoczny jest podczas ekstremalnych zjawisk, jakie – ze względu na zmiany klimatyczne – coraz częściej nas dotykają.